Η Ρωμαϊκή Εποχή στην Ελλάδα

Ρωμαϊκή Περίοδος
Από το 30 π.Χ. ως και το 324 μ.Χ. η Ελλαδα θα βιώσει μια περίοδο γεμάτη κρίσεις κι εντάσεις. Είναι η εποχή που θα συμβούν κορυφαία γεγονότα, με ανώτερο τη διάδοση του Χριστιανισμού. Η Χριστιανική πίστη διαδίδεται στην Ελλάδα και ως σήμερα αποτελεί την επίσημη θρησκεία όλων των Ελλήνων!

Στα πλαίσια της Ρωμαϊκής Κυριαρχίας αλλάζει όλη η ζωή των Ελλήνων. Οι Ρωμαίοι θέλουν όλες οι επαρχίες να λειτουργούν σύμφωνα με το Ρωμαϊκό κοινωνικό σύστημα. Η επιρροή αυτού του πολιτισμού, που αδιαμφισβήτητα αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους στην αρχαιότητα, σε συνδυασμό με τα εκπληκτικά επιτεύγματα των Ελλήνων τα προηγούμενα χρόνια, συντελούν στην ανάπτυξη ενός νέου καλλιτεχνικού, πνευματικού και θρησκευτικού φαινομένου, το οποίο ονομάζεται "Ελληνορωμαϊκός Πολιτισμός"! Βρισκόμαστε στη Ρωμαϊκή εποχή.

Πολλά και σημαντικά μνημεία θα δημιουργηθούν σε ολόκληρη την Ελλάδα αυτήν την εποχή. Στην Αθήνα δημιουργείται η Ρωμαϊκή αγορα, ένα από τα σημαντικότερα και γνωστότερα μνημεία της πόλης. Τμήμα της σώζεται μέχρι και τις μέρες μας. Στην είσοδο της στέκει σε εξαιρετική κατάσταση η "Πύλη" ή η "Αψίδα της Αρχηγέτιδος Αθηνάς"! Και βεβαίως, σε ολόκληρη την Ελλαδα θα βρούμε τα περίφημα υδραγωγεία της Ρωμαϊκής εποχής.

Η επίδραση της Ρώμης είναι σημαντική κι έτσι θα παρατηρηθεί σημαντική αλλαγή στις τεχνες. Είναι απόλυτα λογικό καθώς ο Ρωμαϊκός πολιτισμός αποτελεί έναν επίσης, κορυφαίο πολιτισμό, που όμως δεν κατάφερε να αγγίξει τις αξίες, την πνευματικότητα και το ηθικό των Ελληνικών πολιτισμών.

Κατά την Κλασική και την Ελληνιστική εποχή έζησε ο Λύσιππος της Σικυώνος. Ο Λύσιππος γεννήθηκε σε μια σημαντική αρχαία πόλη, που ονομαζόταν Σικυών. Στις μέρες μας η πολη είναι γνωστή με το όνομα Κιάτο. Η αρχαιότατη αυτή πόλη κατάφερε να σημαδέψει τις τέχνες σε ολόκληρη την Ελλαδα. Γέννησε όχι μόνο την Τραγωδία, αλλά και τη Ζωγραφική όπως τη γνωρίζουμε σήμερα! Ο Λύσιππος αποτελεί τον σημαντικότερο εκπρόσωπο των κορυφαίων προσώπων, που γεννήθηκαν στην περιοχή. Ήταν γλύπτης και μάλιστα ο Μέγας Αλέξανδρος τον εμπιστευόταν τυφλά, όπως μας διαβεβαιώνει και ο ίδιος ο Πλούταρχος! Το έργο του "Αποξυόμενος" αποτελεί τον πρόδρομο της εξέλιξης, την οποία θα παρουσιάσει η γλυπτική και η πλαστική τα επόμενα χρόνια, κατά την Ελληνιστική εποχή.

Η σχέση που έχει ο Λύσιππος με τη Ρωμαϊκή περίοδο είναι πολύ στενή. Από τα εκατοντάδες έργα του δυστυχώς δεν κατάφερε να διασωθεί κανένα. Η Ρώμη είχε μια συνήθεια στα χρόνια της κυριαρχίας της ωστόσο, να δημιουργεί αντίγραφα των πρωτότυπων αγαλμάτων. Σαν πράξη αποδείχτηκε σωτήρια όχι μόνο για τον Αποξυόμενο, αλλά και για εκατοντάδες άλλα έργα.

Η Ρώμη θα περάσει στην παρακμή αρκετά σύντομα. Οι κρίσεις που ξεσπούσαν από τη μια επαρχία στην άλλη, θα κάνει σκληρότερη τη στάση της Ρώμης και το πρόβλημα αντί να αντιμετωπίζεται, θα διογκώνεται. Ένας σωρός οικονομικών αλλά και διοικητικών προβλημάτων ταυτόχρονα, θα δοκιμάζουν τις αντοχές του σκληρού αυτού πολιτισμού. Όλα αυτά μαζί, θα ωθήσουν την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία σε μια εποχή διάλυσης. Νωρίτερα, η Ελλάδα θα γνωρίσει μια νέα θρησκεία. Με την Αγάπη οδηγό, ο Απόστολος Παύλος επισκέπτεται την Ελλάδα και κηρύττει τον Χριστιανισμό!

Ο Χριστιανισμός στην Ελλάδα

Όταν ο Απόστολος Παύλος θα βρεθεί στην Αθήνα το 50 περίπου μ.Χ., θα βρει τους κατοίκους της σε έντονη θρησκευτική κρίση. Οι Αθηναίοι εκείνα τα χρόνια θα έχουν δημιουργήσει βωμό στον "Άγνωστο Θεό", γεγονός που παραπέμπει στην παρακμή, που ήδη είχε αρχίσει να βιώνει η αρχαία ελληνική θρησκεία. Η επιρροή της Ρώμης σίγουρα συνέβαλε σε αυτό, αφού η θρησκεία ήταν πάντα συνδεδεμένη με τη ζωή των Ελλήνων.

Οι Αθηναίοι κατάλαβαν από την αρχή πως ο Απόστολος Παύλος έρχεται με σκοπό να διδάξει μια νέα θρησκεία και αυτό τους αρέσει. Αυτός είναι κι ο λόγος, που θα τον καλέσουν στον Άρειο Πάγο. Ο Άγνωστος Θεός βέβαια, θα αποτελέσει την καταλληλότερη αφορμή για να αρχίσει το κήρυγμα του. Ο λόγος του θα είναι ζεστός και θα κερδίσει την εμπιστοσύνη τους. Όταν ο Απόστολος Παύλος όμως, αναφέρθηκε στην εκ νεκρών ανάσταση, πολλοί ήταν οι Αθηναίοι που γέλασαν λέγοντας "ἀκουσόμεθά σου πάλιν περὶ τούτου", δηλαδή "θα σε ακούσουμε πάλι για αυτό".

Μέσα στους Αθηναίους που πίστεψαν, βρισκόταν κι ο Άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης. Από τα χείλη του θα έχει ακουστεί νωρίτερα η φράση "ή Θεός πάσχει ή το παν απόλλυται", όταν ξαφνικά θα δει τα πάντα να σκοτεινιάζουν γύρω του και να σημειώνεται μεγάλος σεισμός. Ήταν η στιγμή, που ο Ιησούς Χριστός παρέδωσε το πνεύμα του πάνω στον Σταυρό. Αναφέρεται πως μαζί με τον Άγιο, πίστεψε και μια γυναίκα ονόματι Δάμαρις. Αξίζει να αναφερθεί πως ο Άγιος Διονύσιος, πριν γίνει Χριστιανός αποτελούσε ένα πρόσωπο με υψηλή κοινωνική θέση, καθώς ο ίδιος ήταν Αρεοπαγίτης δηλαδή μέλος του Ανώτατου Δικαστηρίου του Αρείου Πάγου. Αργότερα θα γίνει Επίσκοπος της πόλης και μετά το θάνατο του Πολιούχος των Αθηνών. Η Αθήνα που γέννησε την Σοφία λοιπόν, θα αποχτήσει ως Πολιούχο έναν Άγιο, κάτοχο μεγάλης Σοφίας, κάτι αρκετά σημαντικό στην ιστορια του ελληνισμού, για τη διάδοση του Χριστιανισμού στον Ελληνικό Κόσμο.

Το 94 μ.Χ. η Πάτμος θα γίνει ο τόπος στον οποίο ο Άγιος Ιωάννης θα συνομιλήσει σύμφωνα με την Χριστιανική παράδοση, με τον ίδιο τον Θεό. Η "Αποκάλυψη του Ιωάννη" θα γεννηθεί ως αποτέλεσμα αυτής της συνομιλίας κι η Πάτμος θα παραμείνει ένα από τα λιγοστά μέρη στον πλανήτη, που ο ίδιος ο Θεός θα ακουσθεί. Τρεις μεγάλες σχισμές θα δημιουργηθούν μέσα στη σπηλιά της αποκάλυψης κι η Πάτμος θα μετατραπεί στο "Νησί της Αποκαλύψεως" και έναν ιστορικό θρησκευτικό χώρο.

Πριν η Ρωμαϊκή περίοδος φτάσει στο τέλος της, θα ζήσει ο Μεγαλομάρτυρας Δημήτριος (280 - 304 μ.Χ.). Ο Άγιος Δημήτριος καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια της Θεσσαλονίκης και μάλιστα αν και νέος, θα καταφέρει να φτάσει ψηλά στις βαθμίδες του Ρωμαϊκού στρατού. Είναι τα χρόνια που ο Χριστιανισμός θα γίνει θρησκεία του κι όταν ένας μαθητής του ονόματι Νέστορας θα νικήσει έναν ειδωλολάτρη, ο Γαλέριος θα εξοργιστεί. Ο Δημήτριος πολύ σύντομα θα δολοφονηθεί με λογχισμό κι ο δε Νέστορας θα αποκεφαλιστεί. Στην Αγιογραφία ο Άγιος Δημήτριος αρχικά θα παριστάνεται όρθιος, ντυμένος με τη στολή του. Σύμφωνα με την παράδοση, ο πολιορκητής της πόλης της Θεσσαλονίκης Ιωαννίτζης, που ήταν Τσάρος των Βουλγάρων, θα δολοφονηθεί τον Οκτώβριο του 1.207 μ.Χ. από τον ίδιο τον Άγιο Δημήτριο. Πολύ γρήγορα θα αλλάξει ριζικά ο τρόπος, με τον οποίο ο Άγιος θα εμφανίζεται στις αγιογραφίες. Έκτοτε, παριστάνεται καθήμενος στο κόκκινο άλογο του, να πατά τον "άπιστο". Όχι άδικα λοιπόν, ο Άγιος Δημήτριος θα αποτελέσει τον Πολιούχο της Θεσσαλονίκης, αφού υπήρξε μέγας φρουρός της.

Οι κρίσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία από τον 2ο κιόλας αιώνα μ.Χ., φέρνουν όχι μόνο την παρακμή, αλλά και τεράστιες εσωτερικές κόντρες. Επί εποχής Διοκλητιανού μάλιστα, η αδυναμία διακυβέρνησης της αχανούς αυτοκρατορίας θα τον ωθήσει να τη χωρίσει σε μια Δυτική και μια Ανατολική! Αυτό θα είναι αρκετό για να ανοίξει ο δρόμος των μεγάλων αλλαγών, καθώς αφού ο Διοκλητιανός θα παραιτηθεί και μετά από πολλές μάχες και συγκρούσεις, ο Κωνσταντίνος ο Μέγας θα πάρει τον Αυτοκρατορικό θρόνο και της Ανατολικής αλλά και της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας το 324 μ.Χ.. Είναι πλέον ο αυτοκράτορας μιας νέας αυτοκρατορίας, που ανατέλλει για να κυριαρχήσει στην Μεσόγειο τα επόμενα 1000 χρόνια.

Όταν τον ίδιο χρόνο η Κωνσταντινούπολη θα ιδρυθεί, θα σημάνει η έναρξη μιας νέας εποχής, που θα αναδείξει για άλλη μια φορά τη μοναδικότητα του ελληνικού πολιτισμού. Η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία θα μετατραπεί στο Βυζάντιο και σε πολύ λίγα χρόνια από τώρα θα εξελληνιστεί, τόσο γλωσσικά όσο και πολιτιστικά. Ο Βυζαντινός πολιτισμός αποτελεί αποδεδειγμένα ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια στην Ελληνική ιστορια. Η άνοδος του Μεγάλου Κωνσταντίνου στο θρόνο, δεν σηματοδοτεί απλά την έναρξη της Βυζαντινής εποχής και τη λήξη των Ρωμαϊκών χρόνων· σηματοδοτεί τη λήξη της αρχαίας εποχής στο σύνολο της, που ξεκίνησε από την Εποχή του Σιδήρου (1.100 π.Χ.) και ολοκληρώνεται στα χρόνια που η Ρώμη έφτασε στην παρακμή. Η Ελλαδα εισέρχεται σε μια νέα φάση, για να γνωρίσει μεγάλη άνθιση στις τέχνες και στα γράμματα. Είναι τα χρόνια, που κυριαρχεί η Βυζαντινή Αυτοκρατορία!

Περισσότερα ιστορικά αφιερώματα εδώ.